شيوه هدايت تحصيلي دانش‏آموزان دوره متوسطه

ماده 96-هدف:هدايت دانش‏آموز به مناسب ترين شاخه يا رشته تحصيلي ، بر اساس استعداد و علاقه وي و به تناسب امكانات و نيازهاي كشور.

   ماده 108:-ملاكهاي هدايت تحصيلي

 الف: نمرات دوره راهنمائي تحصيلي وپايه اوّل متوسّطه دانش‏آموزبرابرنمون برگ شماره يك هدايت تحصيلي (به ميزان50 امتياز(

 ب : نظر مشاور بر اساس بررسيهاي مشاوره‏اي (به ميزان 50 امتياز(

 ماده 109-ضوابط مربوط به نمرات درسي رشته‏ها و شاخه‏هاي مختلف

 1-رشته رياضي فيزيك:

1-1-مجموع سه نمره پذيرفته شده خرداد يا شهريور هريك از درسهاي رياضي و علوم تجربي در سه پايه در دوره راهنمايي تحصيلي، بدون ضريب كمتر از30 نباشد.

2-1-نمره درس رياضي(1) (پايه اول) در دوره متوسّطه حدّاقلّ 12 باشد و درس فيزيك (1) و آزمايشگاه را با موفّقيّت (كسب حدّاقلّ نمره 10) گذرانده باشد.

3-1-مجموع نمرات درسهاي مرتبط با رشته در دوره راهنمايي و پايه اوّل دوره متوسّطه بايد حدّاقلّ 96 باشد و يا به عبارت ديگر معدّل درسهاي مرتبط با رشته از 12 كمتر نباشد.

2-رشته علوم تجربي:

1-2-مجموع سه نمره پذيرفته شده خرداد يا شهريور هر يك از درسهاي رياضي و علوم تجربي، در سه پايه در دوره راهنمائي تحصيلي، بدون ضريب كمتر از 30 نباشد.

2-2-در دوره متوسّطه درسهاي رياضي (1) ، شيمي (1) و آزمايشگاه و علوم زيستي و بهداشت (درسهاي پايه اوّل) را با موفّقيّت (كسب نمره حدّاقلّ 10) گذرانده باشد و حدّاقلّ در يكي از سه درس مذكور نمره 12 اخذ كرده باشد.

3-2-مجموع نمرات درسهاي مرتبط با رشته در دوره راهنمائي و پايه اوّل دوره متوسّطه بايد   حدّاقلّ 108 باشد يا به عبارت ديگر معدّل درسهاي مرتبط با رشته از 12 كمتر نباشد.

3-رشته ادبيّات و علوم انساني:

1-3-مجموع سه نمره پذيرفته شده خرداد يا شهريور هريك از درسهاي ادبيّات فارسي (معدّل درسهاي فارسي، دستور، املاء و انشاء) و عربي در سه پايه در دوره راهنمايي تحصيلي ، بدون ضريب كمتر از 30 نباشد.

2-3-در درسهاي ادبيّات فارسي (1) ، زبان فارسي (1)، عربي (1) و مطالعات اجتماعي پايه اوّل متوسّطه نمره حدّاقلّ 10 را كسب كرده باشد و نمره درس ادبيّات (معدّل نمرات درسهاي ادبيّات فارسي (1) و زبان فارسي (1)) حدّاقلّ 12 باشد.

3-3-مجموع نمرات درسهاي مرتبط با رشته در دوره راهنمائي و پايه اوّل دوره متوسّطه بايد   حدّاقلّ 108 باشد يا به عبارت ديگر معدّل درسهاي مرتبط با رشته از 12 كمتر نباشد.

 4-رشته علوم ومعارف اسلامي:

 1-4-مجموع سه نمره پذيرفته شده خرداد يا شهريور هر يك از درسهاي ادبيّات فارسي (معدّل درسهاي فارسي، دستور، املاء وانشاء) و عربي در سه پايه در دوره راهنمايي تحصيلي، بدون ضريب كمتر از 30 نباشد.

 2-4-در درسهاي ادبيّات فارسي (1)، زبان فارسي (1)، (كه معدّل آنها بعنوان نمره درس ادبيّات در نمون برگ ثبت مي‏شود) عربي (1) و تعليمات ديني و قرآن (1) نمره حدّاقلّ 10 را كسب كرده باشد و حدّاقلّ در يكي از دو درس عربي (1) يا تعليمات ديني و قرآن (1) نمره 12 اخذ كرده باشد.

3-4-مجموع نمرات درسهاي مرتبط با رشته در دوره راهنمايي و پايه اوّل دوره متوسّطه بايد حدّاقلّ 108 باشد يابه عبارت ديگر معدّل درسهاي مرتبط با رشته از 12 كمتر نباشد.

5-شاخه فنّي وحرفه‏اي:

1-5-مجموع سه نمره پذيرفته شده خرداد يا شهريور هر يك از درسهاي رياضي، علوم تجربي و حرفه‏وفن در سه پايه در دوره راهنمايي بدون ضريب كمتر از 30 نباشد.

2-5- در دوره متوسّطه از درس رياضي (1) نمره حدّاقلّ 10 و از درس كارگاه خوداتّكائي نمره حدّاقلّ 12 كسب كرده باشد چنانچه نمره درس كارگاه خوداتّكايي دانش‏آموز كمتر از 12            باشد در هدايت تحصيلي وي منظور نمي‏شود.

3-5-مجموع نمرات درسهاي مرتبط با شاخه، در دوره راهنمايي و پايه اوّل دوره متوسّطه بايد حدّاقلّ 132 باشد و در صورت عدم انتخاب يا حذف درس كارگاه خوداتكائي حدّاقلّ 120 باشد.يابه عبارت ديگرمعدّل درسهاي مرتبط باشاخه از12كمتر نباشد.

6-شاخه كاردانش:

1-6-مجموع سه نمره پذيرفته شده خرداد يا شهريور هر يك از درسهاي حرفه‏وفن و هنر، در سه پايه در دوره راهنمائي بدون ضريب كمتر از 30 نباشد.

 2-6-در دوره متوسّطه از درس كارگاه خوداتّكائي نمره حدّاقلّ 10 كسب كرده باشد. چنانچه   نمره درس كارگاه خوداتّكايي دانش‏آموز كمتر از 10 باشد در هدايت تحصيلي وي منظور نمي‏شود.

3-6-مجموع نمرات درسهاي مرتبط با شاخه در دوره راهنمايي و پايه اوّل متوسّطه دانش‏آموز در صورت انتخاب درس كارگاه خود اتكايي حدّاقلّ 70 و در صورت عدم انتخاب يا حذف درس كارگاه خوداتّكايي حدّاقلّ 60 باشد يا به عبارت ديگر معدّل درسهاي مرتبط با شاخه از10 كمتر نباشد.

4-6-دانش‏آموزبراي ورود به برخي از رشته‏هاي مهارتي در شاخه كاردانش علاوه بر احراز شرايط فوق‏الذكر بايد ضوابط خاص رشته (در محدوده درسهاي پايه اول) را كه معاونت آموزشي تعيين مي‏كند كسب كند.

شرایط قبولی دانش آموزان در دوره متوسطه

شرايط قبولي در پايه اوّل 
 ماده74-پس ازبرگزاري امتحانات پاياني نوبت دوم (خردادماه) دانش‏آموزي‏قبول شناخته مي‏شودكه شرايط زيررادارا باشد. 
 الف - نمره سالانه وي در هر ماده درسي كمتر از 10 نباشد. 
 ب - براساس آئين نامه هدايت تحصيلي شرايط ورود به يكي از شاخه‏ها يارشته‏هاي تحصيلي دوره متوسّطه را احراز كند.  

 ماده 75-دانش‏آموزي كه نصاب قبولي را در درسي احراز نكند بايد در امتحانات‏شهريورماه    شركت كند و در صورتي قبول پايه اوّل شناخته مي‏شود كه در هر يك از آن درسها نصاب  قبولي را كسب و شرايط هدايت تحصيلي براي ورود به يك رشته يا شاخه را احراز كند. 
 تبصره 1 - چنانچه پس از امتحانات شهريورماه دانش‏آموزي حدّاكثر در دو ماده‏درسي نمره 7 تا 10 داشته باشد بشرط احراز شرايط هدايت تحصيلي به يكي از شاخه‏ها يا رشته‏ها، قبول شناخته مي‏شود و درصورتي‏كه معدّل درسهاي پايه اوّل وي حدّاقلّ 10 باشد و در يكي از مواد درسي مذكور نمره كمتر از 7 داشته باشد نيز با رعايت ساير شرايط قبول شناخته مي‏شود. 
 تبصره 2 - چنانچه در امتحانات شهريورماه معدّل درسهاي پايه اوّل دانش‏آموزي‏حدّاقلّ 12 باشد با داشتن نمره بين 7 تا 10 در حدّاكثر دو ماده درسي و نمره كمتر از 10 در يك ماده درسي بشرط احراز شرايط هدايت تحصيلي براي ورود به يك شاخه يا رشته قبول شناخته مي‏شود.

 ماده 76- چنانچه دانش‏آموزي در پايان امتحانات شهريورماه شرايط مندرج در ماده 75 و تبصره‏هاي ذيل آن را كسب نكند مردود شناخته مي‏شود و بايد پايه اوّل را در واحدهاي آموزشي روزانه تكرار كند و يا در صورت تمايل مي‏تواند در واحدهاي آموزشي بزرگسالان ادامه تحصيل دهد. 
 تبصره 1 - دانش‏آموزي كه براي دومين بار در پايه اوّل مردود مي‏شود حق ثبت نام و ادامه تحصيل در پايه اوّل واحدهاي آموزشي روزانه را ندارد، و مي‏تواند در واحدهاي آموزش بزرگسالان و يا بصورت داوطلب آزاد ادامه تحصيل دهد. 
 تبصره 2 - دانش‏آموز مردود شده پايه اوّل متوسّطه، درصورت انتقال به واحدهاي‏آموزشي بزرگسالان و يا تحصيل به صورت داوطلب آزاد، درسهايي را كه نمره قبولي كسب كرده است از وي پذيرفته مي‏شود. 
 تبصره 3 - دانش‏آموزي كه به واحدهاي آموزشي بزرگسالان منتقل مي‏شوددر صورت تمايل و احرازشرايط لازم،برابر آئين‏نامه آموزشي دوره متوسّطه بزرگسالان مي‏تواند مجدداً به مدارس روزانه انتقال يابد. 
 تبصره 4 - دانش‏آموز استثنايي كه براي سومين بار در پايه اول مردود مي‏شود حق‏ثبت‏نام و ادامه تحصيل در واحدهاي آموزشي روزانه را ندارد و مي‏تواند با رعايت ساير مقررات در واحدهاي آموزشي بزرگسالان و يا بصورت داوطلب آزاد ادامه تحصيل دهد.

   شرايط قبولي در درسهاي پايه دوم‏ 
 ماده 77-پس از برگزاري امتحانات پاياني نوبت دوم، دانش‏آموزي در هر يك ازدرسها قبول   شناخته مي‏شود كه نمره سالانه وي در هر درس كمتر از نصاب قبولي آن درس نباشد.

 ماده 78-دانش‏آموزي كه پس ازامتحانات نوبت دوم شرايط قبولي رادردرس يادرسهااحراز نكندمي‏توانددرامتحانات همان درس يادرسهادرشهريورماه شركت كندودرصورتي  قبول شناخته مي‏شودكه‌نمره‌هريك‌ازدرسهاي وي درشهريورماه كمترازنصاب قبولي نباشد. 
 تبصره -درشاخه كاردانش چنانچه دانش‏آموزي پس از امتحان پاياني در دو بخش‏نظري و عملي استاندارد مهارت و يا يكي از بخشهاي آن نصاب قبولي را كسب نكند لازم است در امتحان مجدد بخش يا بخشهايي كه نمره قبولي كسب نكرده است، تا پايان شهريورماه همان سال شركت كند و در صورتي قبول شناخته مي‏شود كه نمره هر دو بخش استاندارد مهارت كمتر از نصاب تعيين شده‏نباشد.

   شرايط قبولي در درسهاي غيرنهايي پايه سوم‏ 
 ماده 79-پس ازبرگزاري امتحانات پاياني نوبت دوم، دانش‏آموزي در هر يك ازدرسهاي غيرنهايي قبول شناخته مي‏شود كه نمره سالانه وي در هر درس كمتر از نصاب قبولي آن درس نباشد.

 ماده 80-دانش‏آموزي كه پس از امتحانات نوبت دوم شرايط قبولي را در درس يادرسهايي احراز نكند و يا درسهايي از سالهاي قبل وي باقيمانده باشد مي‏تواند در امتحانات همان درس يا   درسها در دوره تابستاني و يا دي ماه شركت كند و در صورتي قبول شناخته مي‏شود كه  نمره هر يك از درسهاي وي كمتر از نصاب قبولي نشود. 
 تبصره -در شاخه كاردانش چنانچه دانش‏آموزي پس از امتحان پاياني در دو بخش‏نظري و عملي   استاندارد مهارت (درسهاي مهارتي) و يا يكي از بخشهاي آن نصاب قبولي را كسب نكند  لازم است در امتحان مجدد بخش يا بخشهايي كه نمره قبولي كسب نكرده است در دوره    تابستاني، يا ديماه شركت كند و درصورتي در آن استاندارد قبول شناخته مي‏شود و گواهي‏نامه استاندارد مهارت، براي او صادر مي‏شود كه نمره هر دو بخش استاندارد مهارت، كمتر از نصاب تعيين شده نباشد.

  شرايط قبولي در درسهاي امتحانات نهايي پايه سوم‏ 
 ماده 81-پس ازبرگزاري‌امتحانات نهايي،دانش‏آموزي درهريك از درسها قبول‏شناخته مي‏شود كه
 الف) نمره امتحان نهاييوي در هر درس بدون ضريب كمتر از 7 نباشد. 
 ب) نمره سالانه يا دوره تابستاني وي در هر درس كمتر از نصاب قبولي (مندرج در ماده57) نباشد.
تبصره‏1-در مورددروس غيرحضوري كسب نمره نصاب قبولي (مندرج در ماده 57) در امتحان نهايي ملاك عمل خواهد بود. 
تبصره‏2 -آن دسته از درس‏هاي فني وحرفه‏اي كه نصاب قبولي آنها 12 است از شمول مفاد بند الف مستثني بوده ودانش‏آموز بايد در امتحان نهايي نصاب قبولي را كسب كند.

 ماده 82-در پايان دوره متوسّطه براي هر يك از فارغ‏التّحصيلان براساس نمرات درسهايي كه امتحان نهايي داده‏اند معدّل كتبي نهايي محاسبه و در مدارك تحصيلي آنان ثبت مي‏شود.  براي محاسبه معدّل كتبي نهايي تعداد واحدهاي هر يك از درسهاي نهايي در نمره پذيرفته شده امتحان نهايي درس مربوط ضرب مي‏شود و مجموع حاصلضربهاي بدست آمده بر تعداد كلّ واحدهاي درسهاي نهايي تقسيم‏مي‏شود.

روش صحیح مطالعه و یادگیری

 

یکی از شرایط اساسی مطالعه ، تمرکز حواس است . معمولاً دانش آموزان ، والدین یا معلمین از عدم تمرکز حواس شاگردان شکوه می کنند و همین امر باعث ایجاد افت تحصیلی در بین دانش آموزان شده است . مطالبی چند جهت رفع این مسئله :

1- دانش آموز باید قبل از ورود معلم به کلاس ، آمادگی روانی و عصبی داشته باشد ، در غیر این صورت در تمرکز حواس خلل ایجاد می گردد .

2- پنج دقیقه قبل از شروع درس ، دانش آموز باید ساکت و آرام باشد تا تمرکز لازم به وجود آید .

3- والدین و اولیاء مدرسه باید مدرسه و منزل را برای دانش آموز به صورت محیطی خوش آیند ، آرام بخش و شادی آفرین در آورند .

 

شیوه های مطالعه

از شیوه های مطالعه علمی که بسیاری از صاحب نظران به آن معتقد می باشند عبارتست از :

الف – پیش خوانی و پس خوانی : یعنی دانش آموز همیشه یک درس از معلم جلوتر باشد تا آمادگی ذهنی برای فراگیری درس ایجاد گردد و بعد از فراگیری هر درس توسط معلم یک بار دیگر آن را مطالعه کند .

ب – سوال کردن : باید درس را به شیوه سئوالی مطرح کرد و پرسش ها را از خود پرسید .

ج – خط کشیدن زیر مطالب مهم : قابل ذکر است که نباید خط کشیدنها بیش از ده درصد مطالب هر درس باشد .

د – تکرار مطالب مهم : باید بعد از مطالعه درس ، مطالب مهم را از حفظ تکرار کرد .

مقدمات مطالعه

1-  برای مطالعه ، فقط یک مکان انتخاب شود و آن مکان تغییر نکند .

2-  در محیط مطالعه عواملی که باعث پرت شدن حواس می شود ، نباشد . مثلاً کتاب غیر درسی ، روزنامه ، عکس و ... .

3-  محیط مطالعه آرام باشد .

4-  در حین خستگی مطالعه نکنید .

 

بهداشت مطالعه

1- هوا و نور : کیفیت هوای تنفسی هم از نظر ایجاد نشاط و هم از لحاظ فراهم آوردن موجبات کسالت خیلی مهم است . تنفس در اتاق دربسته که هوا به قدر کافی در آنجا وجود ندارد ، کاردرستی نیست .

2- جهت تابش نور : نور باید از سمت چپ ، بالا و با زاویه تقریبی 45 درجه به کتاب و کاغذ بتابد . زیرا اگر از سمت راست بتابد ، خصوصاً هنگام نگارش ، باعث ایجاد سایه دست برروی کاغذ می شود که در دید اشکال ایجاد کرده و در نتیجه باعث خستگی چشم می شود .

3- استفاده از نور غیر مستقیم : بهترین نور برای مطالعه و کار ، روشنایی معمولی اتاق است که در هوای روشن به وسیله نور غیر مستقیم ایجاد شده باشد  .

4- فاصله مناسب چشمها با کتاب یا کاغذ : یک چشم سالم از فاصله 30 سانتی متری می تواند حروف کتاب را تشخیص دهد . اگر از این فاصله قادر به خواندن نیستید به پزشک مراجعه نمائید .

5- نوع مرکب یا خودکار : بهترین رنگها ، رنگ آبی و مشکی است که فشار کمتری به چشم وارد می کند و مانع خستگی می شود . رنگهای قرمز ، سبز و ... دید را مشکل و باعث خستگی چشم می شوند .

6- استراحت متناوب چشمها : برای هر ساعت مطالعه یک ربع تا بیست دقیقه استراحت مفید لازم است . این استراحت نه تنها برای چشم بلکه برای مغز هم فرصت مناسبی است که یادگیری خود را مرور کند . در زمان استراحت باید به فاصله دور و بدون توجه و دقت نگاه کرد ، این کار باعث تنوع و تمدد اعصاب نیز می شود .

7- یکنواخت بودن نور محیط : نورهای محیط خصوصا اگر در زاویه دید چشمهای شما هستند باید یکنواخت باشد . یکی از معایب استفاده از چراغ مطالعه این است که تمرکز نور به سطح کتاب و تاریکی نسبی محیط اطراف باعث خستگی زودرس چشمها می شود .

8- وضع نشستن به هنگام مطالعه : وضع نشستن برای افرادی که زیاد مطالعه می کنند بسیار مهم است . نباید به صورت خمیده و یا در طرفین مطالعه نمود ، چون به تدریج باعث تغییر ستون فقرات می گردد ؛ ستون فقرات به هنگام مطالعه باید راست باشد ، بایدضمن مطالعه و در وقتهای استراحت چشمها و وضع نشستن خود را تغییر داده ، مختصری حرکت نمایید تا از رکود خون در پاها جلوگیری شود . مطالعه در حال دراز کشیدن برای چشم مناسب نیست چراکه روشنایی کتاب تامین نمی شود و خستگی زودتر فرا می رسد همچنین مطالعه در وسط روز رو به شمال مناسب نیست زیرا نور بیشتر یا کمتر از حد طبیعی به چشمها می رسد .

9- مطالعه موقع حرکت : مطالعه هنگام راه رفتن به علت تکان ، حرکت و تغییر دائمی فاصله چشمها تا کتاب باعث خستگی و ضعف چشمها می شود .

10- نور لامپهای مهتابی : به علت داشتن نوسان ، چندان مناسب نیست و بهتر است به جای استفاده از یک منبع نوری از چند چراغ استفاده نمود . نور نباید نوسان داشته باشد تا روشنایی محل مطالعه یکسان بماند .

11- تعیین اوقات و برنامه منظم برای مطالعه : اگر مطالعه در ساعات معینی از شبانه روز انجام گیرد ، آمادگی ذهنی و بدنی به هنگام مطالعه را می کاهد ، مگر اینکه زمان مطالعه کوتاه مدت باشد .

12- صرف غذا و مطالعه : بلافاصله پس از صرف غذا نباید مطالعه نمود ، زیرا به علت شروع فعالیت دستگاه گوارش پس از خوردن غذا و هجوم خون به معده و احشاء داخلی ، از میزان جریان خون در مغز کاسته می شود و آمادگی برای مطالعه کاهش می یابد .

13- تنفس هنگام مطالعه : انجام حرکات تنفسی متناسب در مطالعه بسیار مهم است . تنفس اگر نامنظم باشد ، به تدریج باعث کاهش اکسیژن خون و ایجاد حالت خواب آلودگی می شود ودرنتیجه از آمادگی ذهنی برای مطالعه می کاهد .

14- آرامش فکری : در هنگام مطالعه باید از اشتغالات ذهنی و عصبانیت جلوگیری نمود . اضطراب و ناراحتی باعث از بین رفتن تمرکز حواس می شود و حافظه کسانی که دارای اضطراب و عصبانیت هستند ، به طور محسوسی از افراد عادی کمتر است .

15- ورزش و مطالعه : یکی از مشکلات اساسی در مطالعات طولانی اختلال در جریان خون است . افرادی که ساعت زیادی در شبانه روز به مطالعه می پردازند باید فعالیت و حرکات عضلانی کافی داشته باشند . چرا که در افراد پرمطالعه ، خون بیش از همه جا ، در مغز و کاسه سر گردش کرده و اختلالاتی در گردش خونشان به وجود می آید .